Het wereldwijde Internet is een netwerk van netwerken, bij elkaar gehouden door een geest van samenwerking. Informatie die over het Internet reist kan door een meerdere netwerken lopen, waarbij het netwerk waar de reis begon waarschijnlijk geen formele relatie heeft met het netwerk waar de informatie uiteindelijk terecht komt. Dat dit werkt heeft te maken met samenwerking, zowel bij het uitwisselen en transporteren van verkeer van andere netwerken, als wanneer het gaat om het oplossen van problemen die mogelijk verschillende stappen eerder veroorzaakt werden.
De basis onder deze samenwerking wordt gevormd door een aantal open standaarden en werkwijzen die door alle betrokken netwerkbeheerders vrijwillig zijn overgenomen. Vrijwillige overname is trouwens ook een van de belangrijkste punten van de 'Open Stand'-principes.
Meedoen
Als je je met het Internet verbindt wordt je onderdeel van dat ecosysteem. Sterker nog, op Internet is er geen duidelijk onderscheid tussen consumenten en leveranciers; elke deelnemer is iemand die bijdraagt. Daar is wel een gezamenlijke verantwoordelijkheid aan verbonden: je moet niet alleen nadenken over de vraag hoe dat wereldwijde systeem jou beïnvloedt, maar ook hoe de dingen die je doet en nalaat weer invloed hebben op dat systeem.
Deze manier van kijken is met name van belang als het gaat over veiligheid. Voor een eindgebruiker betekent dit dat hij alles doet om zijn eigen systemen veilig te houden, maar ook om het risico te verkleinen dat hij overgenomen en misbruikt wordt door anderen. Voor dienstverleners betekent dit dat zij bepaalde veiligheidsmaatregelen implementeren.
Die diensten en maatregelen leveren misschien niet direct rendement op, en kunnen op de korte termijn zelfs tot extra kosten leiden. Maar zij helpen om het veiligheidsniveau van het systeem omhoog te brengen en het vertrouwen in het Internet te versterken.
En daar zit 'm gelijk het probleem: er is geen direct economisch belang voor individuele providers om sommige van deze technologieën toe te passen.
Kunnen we de implementatie daarvan dan niet afdwingen? In theorie wel, maar die aanpak zou tegen een van de fundamentele en oorspronkelijke principes van het Internet ingaan: als een organisch systeem, een netwerk van zelfstandige netwerken, niet ontwikkeld vanaf een ontwerpplan maar afhankelijk vanuit lokale behoeften en randvoorwaarden, is de toepassing afhankelijk van vrijwillige deelname en samenwerking. Het afdwingen van veiligheid en schaalbaarheid door wereldwijde mandaten op te leggen kan te langzaam zijn en onbedoelde bijwerkingen hebben.
De vrijwillige, gezamenlijke aanpak, gecombineerd met een doorlopende dialoog met degenen die bepaalde maatregelen invoeren en anderen die daar weer door beïnvloed worden — de eindgebruikers, beleidsmakers en technici — levert uiteindelijk meer flexibiliteit en wendbaarheid op. Eenmaal genomen maatregelen kunnen bovendien makkelijker worden aangepast om onbedoelde negatieve bijwerkingen te minimaliseren.
"De Internet-manier"
Het wereldwijd doorvoeren van veilige, robuuste, toekomstbestendige internettechnologieën kan beter gedaan worden op "de Internet-manier": op initiatief van individuele partijen, gebaseerd op hun beslissingen en hun eigen voortrekkersrol; en door het delen van kennis en ervaring, zowel op vrijwillige als professionele basis.
Belangrijke aspecten bij de invoering van innovaties zijn bewustzijn en zichtbaarheid. Het doorvoeren van deze internettechnologieën is als het installeren van nieuwe waterleidingen: er is iets verbeterd, maar het water smaakt nog steeds hetzelfde. Voortrekkers die hun collega's willen aanmoedigen hen te volgen zullen moeten laten zien wat die innovaties opleveren.
Een belangrijk initiatief is het Internet.nl-project dat binnenkort gelanceerd wordt. Daarbij hebben de Nederlandse Internet-gemeenschap, een ministerie en een overheidsorganisatie gezamenlijk een website opgezet die de huidige status van invoering van belangrijke internettechnologieën laat zien. De website geeft gebruikers eenvoudige en directe informatie over hun eigen toegang tot innovatieve technologieën.
Sommige van deze technologieën dragen bij aan de verdere schaalbaarheid van het Internet (IPv6-ondersteuning en de transparantie van het netwerk), terwijl andere de veiligheid verhogen (DNSSEC, anti-spam en anti-virus, en de ondersteuning van encryptie). Op die manier helpt deze site om open standaarden te bevorderen die het Internet veiliger en schaalbaarder maken. Het laat zien wie de voortrekkers zijn, en het biedt gereedschap en kennis aan de volgers.